الفرج ابن جوزى دانشمند متعصب عامه در سال وفاتش ( 428 ه - ) مىنويسد : « مهيار بن مرزويه ، ابو الحسن كاتب فارسى ، او نخست مجوسى بود ، و در سال 394 اسلام آورد و شيعه غالى شد . شعر او لطيف است جز اين كه صحابه را به سخنانى ناشايست ياد مىكند . روزى ابو القاسم ابن برهان به وى گفت : اى مهيار ! تو با اسلام آوردنت از گوشه‌اى به گوشهء ديگر دوزخ راه يافتى . مهيار پرسيد : چطور ؟ ابن برهان گفت : براى اين كه مجوسى بودى و مسلمان شدى و حال به صحابه بد مىگوئى . خانه وى در محله كرخ بود . . . سپس ابن جوزى پاره‌اى از اشعار او را نقل مىكند و در آخر مىنويسد : « چون ديدم اشعار وى همه خوب است به همين مقدار اكتفا نمودم « 2 » . » ابن خلكان او را « شاعر مشهور خوانده » و مىگويد : « او مجوسى بوده و مسلمان شد . گفته مىشود اسلام آوردن او به وسيله سيد رضى بود . چون سيد رضى استاد او بود ، و مهيار نزد وى در شعر به كمال رسيد . او شاعرى بزرگ و بر تمامى شاعران عصر خويش مقدم بود . ديوان شعر او بزرگ و چهار جلد مىباشد . سپس از خطيب بغدادى در تاريخ بغداد نقل مىكند كه از وى به نيكى ياد كرده و گفته است : « من او را در مسجد جامع منصور در روزهاى جمعه در بغداد مىديدم كه اهل فضل ديوان شعرش را بر وى مىخواندند ، ولى من نتوانستم چيزى از وى استماع كنم . « 3 » گويا خطيب به واسطه كمى سن اين توفيق را نيافته است . در اين كه مهيار به وسيله سيد رضى مسلمان شده و از شيعيان با خلوص بوده است ، ترديد نيست ، ولى مىبينيد كه ابن جوزى نمىگويد ، به وسيله چه كسى اسلام آورده است ؟ ! و انتقاد وى را از صحابه كه حق الهى أمير المؤمنين على عليه السّلام را زير پا گذاشتند ، باعث آن مىداند كه به گوشهء دوزخ راه يابد ! مگر انتقاد به جا و دفاع از مظلوم باعث دوزخى شدن مسلمانى مىشود ؟ آيا در كتاب و سنت دليلى بر اين معنى داريم ؟ ! ابن خلكان هم مىنويسد : « گفته مىشود ! اسلام آوردن او به وسيلهء سيد رضى بود » ولى حقيقت هيچگاه مخفى نمىماند ، و تعصب نيز هيچگاه نتيجه خوبى نداده است . مرثيهء مهيار ديلمى در مرگ استادش سيد رضى از قصايد كم نظير و مراثى اندوهگين عربى است كه در ديوان او و ترجمهء سيد رضى در كتب تراجم موجود است .

--> ( 2 ) - منتظم ابن جوزى ج 8 - ص 94 . ( 3 ) - وفيات الاعيان - ج 4 - ص 441 .